Hikâye
Casa Milà'nın hikâyesi: Gaudí, Milà ailesi ve Barselona'nın alay ettiği bir ev
La Pedrera’yı kim finanse etti, 1906 ile 1912 arasında nasıl inşa edildi, şehir ona neden güldü ve nasıl Dünya Mirası haline geldi.
Akşamımı ayırt ↗Hızlı yanıt
Evet, Casa Milà’nın arkasındaki hikâye önce on dakikalık bir okumayı hak ediyor, çünkü isimleri bildiğinizde rehberin giriş konuşmaları çok daha iyi oturuyor. Evi Pere Milà ve Roser Segimon sipariş etmiş, Antoni Gaudí 1906 ile 1912 arasında inşa etmiş, Barcelona ona taş ocağı diye gülmüş ve UNESCO 1984’te listesine almış. Hâlâ içinde insanlar yaşıyor.
Casa Milà'da altı tarih
| Yıl | Ne oldu | Kaynak |
|---|---|---|
| 1906 | Şehir Meclisi'ne sunulan planlar | La Pedrera'nın sitesi |
| 1909 | Anıtsal nitelikte ilan edildi | La Pedrera'nın sitesi |
| 1912 | Gaudí eserin tamamlandığını onaylar | La Pedrera'nın sitesi |
| 1984 | Dünya Mirası olarak tescil edildi | UNESCO; La Pedrera'nın sitesi |
| 1986 | Caixa Catalunya tarafından satın alındı; restorasyon başlıyor | La Pedrera'nın sitesi |
| 1996 | Tüm bina restore edilerek yeniden açıldı | La Pedrera'nın sitesi |
Bir dulun serveti ve bir müteahhitin hırsı
Wikipedia, evin geçmişini bir evliliğe dayandırıyor. 1905'te, Guatemala'daki bir kahve plantasyonundan servet kazanmış bir adamın varlıklı dul eşi olan Roser Segimon, gösterişli yaşam tarzıyla tanınan müteahhit Pere Milà ile evlendi. O yılın haziran ayında, Passeig de Gràcia'nın 92 numaralı adresinde bahçeli bir ev satın aldı. Çift, Antoni Gaudí'den, ana katta kendilerinin oturacağı ve geri kalanını kiraya verecekleri yeni bir bina tasarlamasını istedi. Eski ev yıkıldı; oysa aynı caddedeki Casa Batlló'da Gaudí mevcut bir binayı yeniden düzenlemişti.
Altı yıllık inşa
La Pedrera’nın kendi sitesi projenin tarihini kesin olarak veriyor. Planlar 2 Şubat 1906’da Şehir Meclisi’ne sunuldu ve çalışmalar başladı. 31 Ekim 1912’de Gaudí, işin tamamlandığını ve tüm evin kiraya verilmeye hazır olduğunu onayladı. Aynı site, binayı Gaudí’nin mesleki zirvesinde tasarladığı son sivil eseri olarak nitelendiriyor. Wikipedia ise binayı onun tasarladığı son özel konut olarak tanımlıyor. Binanın sitesine göre ilk kiracılar, aralarında bir otomobil şirketinin sahibi, Arjantin konsolosu ve bir Mısır prensinin de bulunduğu, mal sahiplerinin arkadaşları ve tanıdıklarıydı.
Taş ocağı ve karikatürcüler
La Pedrera adı, yani taş ocağı, hiç de iltifat değildi. Wikipedia'ya göre bu adı, binayı beğenmeyen kentliler takmıştı ve mizah dergileri evle sahibini sürekli alay konusu yapıyordu. Yetkililerin kendi şikâyeti ise başkaydı: bina, kuralların izin verdiğinden daha büyüktü ve çatı katı ile çatı yıkım tehdidi altındaydı. La Pedrera'nın kendi sitesi sonucu kaydediyor. 28 Aralık 1909'da Belediye Meclisi'nin Eixample Komisyonu, binanın anıtsal nitelik taşıdığına ve belediye kurallarına harfiyen uymak zorunda olmadığına karar verdi. Telafi edici bir ödeme yapıldı ve çatı yerinde kaldı.
Gaudí ile müşterileri arasında anlaşmazlık çıkar
Mimar ile ev sahipleri arasındaki ilişkiler giderek kötüleşti. Wikipedia'nın aktardığına göre Segimon, piyanosu için düz duvarı olmadığından yakınmış; Gaudí'nin buna karşılık olarak keman çalmasını söylediği rivayet edilir. Ücretleri konusundaki bir anlaşmazlık mahkemeye taşınmış; Gaudí davayı 1916'da kazanmış ve parayı hayır kurumuna bağışlamıştır. La Pedrera'nın kendi internet sitesine göre, Gaudí'nin 1926'daki ölümünün ardından Segimon, dairesindeki dekorasyonunun bir bölümünü, asma tavanlar dahil, söktürmüş ve başka bir dekoratör getirtmiştir. Pere Milà 1940'ta vefat etti. 1946'da Segimon binayı sattı; ancak 1964'teki ölümüne kadar ana katta yaşamaya devam etti.
Önce ihmal, sonra kurtarış
1970'lere gelindiğinde ev zor durumdaydı. Binanın kendi sitesinin kayıtlarına göre 1971'de birinci kattan büyük bir taş parçası düşmüş ve 1976'da garajın bir bölümü bir alışveriş pasajına dönüşmüştür. Tanınırlık, çöküşle birlikte geldi: İspanya 1969'da evi tarihi ve sanatsal bir anıt ilan etti ve UNESCO 2 Kasım 1984'te Park Güell ve Palau Güell ile birlikte onu Dünya Mirası Listesi'ne kaydetti. Aralık 1986'da tasarruf bankası Caixa Catalunya binayı satın aldı ve restore etmeye başladı. Tüm bina üzerindeki çalışmalar, halka kültür merkezi olarak açıldığı Haziran 1996'da tamamlandı.
Şu anda orayı kim yönetiyor ve orada hâlâ kimler yaşıyor
2013 yılında kurulan Fundació Catalunya La Pedrera binanın bugünkü sahibidir ve UNESCO da sahibi olarak onu gösterir. Vakfın sitesi binayı özel ve bağımsız olarak tanımlar; faaliyetlerinden elde edilen gelirin sosyal, çevresel, eğitimsel ve kültürel projelere aktarıldığını belirtir ve binayı 29 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiğini söyler. Ayrıca evin, ofisler, dükkânlar ve ziyaretlerin yanı sıra kiralık konut olarak özgün işlevini koruduğunu da belirtir. Wikipedia, 2026 itibarıyla yazar Ana Viladomiu'nun binanın geriye kalan tek sakini olduğunu bildirir. Yani gece ziyareti sizi, hâlâ küçük de olsa bir ölçüde birinin evi olan bir anıtın içinden geçirir.
Sıkça sorulan sorular
Casa Milà'ya neden La Pedrera deniyor?
La Pedrera, taş ocağı anlamına gelir. Wikipedia'ya göre bu isim, binanın kaba yontulmuş görünümünü beğenmeyen vatandaşların taktığı bir lakap olarak doğmuş.
Casa Milà ne zaman inşa edildi?
1906 ile 1912 yılları arasında. Planlar 2 Şubat 1906'da Şehir Meclisi'ne sunuldu ve Gaudí, binanın kendi sitesine göre 31 Ekim 1912'de çalışmanın tamamlandığını onayladı.
Kaynaklar